LibrarianMagazine.com นิตยสารบรรณารักษ์ ปีที่ ๓ ฉบับที่ ๓ มิถุนายน ๒๕๕๓

 

เสียง
เรื่องและภาพโดย
สมปอง มิสสิตะ missitaa@gmail.com
หอสมุดพระราชวังสนามจันทร์ สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศิลปากร


___________________________________________________
 
 

                 สียง เป็นคำนาม หมายถึง สิ่งที่รับรู้ได้ด้วยหู แล้วก็มีหลายแบบ เสียงหึ่งหึ่งในห้องสมุด ทำให้หลาย
คนต้องเปล่งเสียงแบบเสียงเขียว (ที่ไม่ใช่สี) หรือเสียงกร้าว จนบางห้องสมุดต้องมีเสียงตามสาย ลอยออกมา บางครั้ง
ก็ยังได้เสียงสะท้อน จนต้องอธิบายวิธีการและความคิดเห็นแบบเสียงอ่อนเสียงหวาน จบแทบสิ้นเสียง หากถามว่า

                ...ใครโดนหยอดตู้ร้องเรียนเรื่องเสียงดัง อ้าววว....ยกมือขึ้น พรึ่บ!
                ...ใครไปเตือนผู้ใช้บริการเรื่องเสียงดังแล้วได้ค้อน... (อิอิ) อ้าววว....ยกมือขึ้น พรึ่บ!
                ...ใครไปเบื่อเรื่องเสียงดังมากๆ .... อ้าววว....ยกมือขึ้น พรึ่บ!

                หน้าที่ทรงเกียรติในการไป “คุย” กับผู้ใช้บริการนี้มักเป็นของบรรณารักษ์ฝ่ายบริการ ที่ก่อนทำหน้าที่ต้อง
มีอาการสูดอากาศบริสุทธิ์เข้าร่างกายแบบเต็มปอดหนึ่งครั้ง ตามด้วยถอนกายใจออกมาอีกสองสามครั้ง
“การงดใช้เสียงในห้องสมุด” ดูเป็นเรื่องคู่กับคำว่า “ห้องสมุด” แต่กฏนี้ทำให้ครูหลายคนต้องทำหน้าที่เป็นครูไหวใจร้าย
ประวัติของห้องสมุดในประเทศไทย บอกว่ามีพัฒนาการมาจาก “หอไตร” ที่อยู่ตามวัด ผู้อ่านและศึกษาพระคัมภีร์คือ
พระสงฆ์ เป็นการอ่านที่ต้องใช้สมาธิ เพื่อตีความ และต้องใช้ความเงียบสงบ รวมทั้งผู้ใช้บริการตั้งมั่นอยู่ในศีลสองร้อย
ยี่สิบห้าข้อสถานที่เงียบ บรรยากาศที่สงบ ทำให้เกิดสมาธิ เพื่อสร้างปัญญา จึงเกิดขึ้นในวัด และบรรยากาศแบบนี้ไม่ว่า
เวลาจะผ่านเท่าไร ก็ยังสัมผัสได้

 
http://www.igetweb.com/www/ifriend/index.php?mo=3&art=265975
                เมื่อพัฒนาการจนมาเป็นห้องสมุดแต่ละประเภท ตั้งแต่ห้องสมุดประชาชน ห้องสมุดโรงเรียน ห้องสมุด
มหาวิทยาลัย จนถึงห้องสมุดเฉพาะ หรือแยกแตกแขนงเป็นศูนย์ข้อมูล ล้วนสร้างขึ้นสำหรับผู้ใช้บริการ ที่ต่างกลุ่มกัน
ที่มีสิ่งที่เหมือนกันคือเกิดมาเพื่อรับใช้ “คน”
 
              มีคำพูดที่คลาสสิคคือ หากเมื่อใดทำงานกับ “คน” หรือมนุษย์แล้วมักยุ่งมาสโลว์ เจ้าของ A Theory of
Human Motivation ที่ยังพอจะจำได้บ้างบอกว่ามนุษย์เป็นผู้ไม่หยุดนิ่ง มนุษย์มีความต้อง การไม่สิ้นสุด เมื่อ
ปรารถนาที่จะได้รับความพึงพอใจและเมื่อได้รับความพึงพอใจใน สิ่งหนึ่งแล้ว ก็จะยังคงเรียกร้องความพึงพอใจสิ่งอื่นๆ
ต่อไป ซึ่งถือเป็นคุณลักษณะของมนุษย์ ซึ่งเป็นผู้ที่มีความต้องการจะได้รับสิ่งต่างๆ อยู่เสมอ
ขณะที่วิชาชีพของเราสอนให้ผู้คนในแวดวงห้องสมุดว่าต้องเป็นคนจิตใจดี เข้าใจมนุษย์   และปรับตัวเข้ากับสิ่งแวด-
ล้อม ความเข้าใจจึงน่าจะเป็นเกราะกำบังให้คนทำงานเสียงไม่หลง

             ผู้ที่ทำงานในห้องสมุดทุกระดับต่างพยายามจัดการกับ “เสียง” ด้วยการตั้งคำถามเงียบๆ ว่า แล้วเงียบ
แบบนั้นมันดีจริงหรือ ?การใช้ชีวิตในห้องสมุดเป็นเรื่องของการอ่าน การอ่านออกเสียงเป็นได้ทั้งการรับสารและการ
ส่งสาร ส่วนการอ่านในใจจะเป็นได้เฉพาะการรับสารเพียงทางเดียวเท่านั้น หรือห้องสมุดของเราจัดไว้สำหรับคนที่
ต้องการอ่านแบบในใจ เท่านั้น แล้วหนังสือที่ต้องการเสียงเพื่อเพิ่มอรรถรสจะทำอย่างไร รวมทั้งการอ่านหนังสือแล้ว
นำมาวิพากษ์ วิจารณ์ให้เกิดปัญญา สร้างเป็นองค์ความรู้ใหม่จะใช้สถานที่ที่ไหน

             ถามเอง ตอบเอง วนไปวนมา จึงแสดงออกด้วยการจัดการเรื่องพื้นที่ ซึ่งดูเหมือนจะเป็นช่องทางที่หลาย
แห่งเลือกใช้ทุกห้องสมุดสามารถจัดพื้นที่ให้ลุก นั่ง ยืน นอน อ่าน คิด เขียน ได้อย่างแยบยลและทันสมัยด้วยการใช้
แนวคิดการใช้พื้นที่เปิด หรือจัดพื้นที่สำหรับแลกเปลี่ยน เรียนรู้

                               

สถานที่ : สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระเจ้าเกล้า บางมด


   

สถานที่ : Hong Kong University of Science and Technology

สถานที่ : หอสมุดพระราชวังสนามจันทร์ สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศิลปากร

สถานที่ : สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระเจ้าเกล้า บางมด

สถานที่ : หอสมุดวิทยาเขตสารสนเทศเพชรบุรี สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศิลปากร

http://www.flickr.com/photos/michaelsphotos/2124655539/
 


             เมื่อโทรศัพท์มือถือที่อุบัติขึ้นมาบนโลก แล้วไม่นานก็แทบจะให้พวกเราวิบัติ เดชะบุญที่นักประดิษฐ์ได้
คิดค้นระบบสั่น  ทำให้พวกเราพอที่จะรอดพ้นบ่วงนั้นมาได้...สักเพียงชั่วครู่...
เพราะไม่นานโทรศัพท์มือถือก็กลายเป็น
อวัยวะอันดับสามสิบสาม  ที่ใช้ชีวิตแบบ
anytime anywhere ที่ทำให้ทุกคนสามารถเป็นต้นกำเนิดของเสียง และ
ต้องยอมรับโดยจำกัดให้อยู่
somewhere

                                    
                                  
http://curtisrogers.blogspot.com/2007_12_01_archive.html
               ในมุมของผู้ใช้บริการมองว่าห้องสมุดเป็นสถานที่ของการรวมกลุ่ม ขณะที่คนทำงานก็อยากให้ห้องสมุด
เป็นศูนย์กลาง การรวมกลุ่มคนจำนวนมาก จำนวนของคนจึงตามมาด้วยปริมาณของเสียง
ไม่ว่าจะมีป้ายมากมายขนาดไหน สวยงามอย่างไร คนที่ออกแบบก็อยากสื่อให้อ่านออก และปฏิบัติตามทันที่ ไม่ว่า
การจัดพื้นที่จะเป็นอย่างไร การปลูกจิตสำนึกให้ผู้ใช้บริการเคารพสถานที่ยังคงต้องมีการดำเนินการอย่างต่อเนื่อง
รวมทั้งการให้ผู้ใช้บริการรู้จักสิทธิของตนเอง เท่าๆ กับการลุกขึ้นมารักษาสิทธิของตนเองในยามที่มีผู้อื่นละเมิด
ไม่ต่างกับการลุกขึ้นมาถามคนสูบบุหรี่ว่า คุณมาทำร้ายฉันทำไม

                การแก้ปัญหาด้วยการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้ใช้บริการเป็นเรื่องที่คนทำงานต้องทำอย่างใกล้ชิดและ
ต่อเนื่อง รวมทั้งการเรียนรู้ระหว่างหน่วยงานแล้วนำมาปรับใช้เป็นสิ่งที่จำเป็น

         

                                                        http://www.walkingpaper.org/408

               ที่ห้องสมุด Hong Kong University of Science and Technology เจ้าหน้าที่คงเหนื่อยอ่อนที่ต้องไป
หาแหล่งกำเนิดเสียง หรือไล่ตามจับที่มักได้เพียงความว่างเปล่า จึงได้แจกที่อุดหูให้กับผู้ใช้บริการ

                                         

                  ส่วนที่ห้องสมุด Ngee Ann Polytechnic สิงคโปร์ นั่นดุ๊ดุบอกว่า Keep noise volume down to
avoid disturbance to other users. Observe silence in the Library. Any user who commits an act of
disturbances, such as talking loudly and making noise, will be given a warning notice. Repeat
offenders will have to pay a fine of $5.(http://www.np.edu.sg/library/aboutlibrary/rules/Pages/default.aspx) 555 แบบนี้ท่าทางรวยแน่นอน
หากรอดชีวิตมาได้ !


                   ขณะเดียวกันผู้ให้บริการก็ต้องพึงระวังสารพัดเสียงที่พึงเกิดขึ้นได้ในระหว่างการปฏิบัติงาน เสียงของ
เครื่องปรับอากาศ เสียงของเครื่องดูดความชื้น เสียงของล้อรถเข็นหนังสือ กระทั่งเสียงที่ดังเกินควรของการจัดหนังสือ
ขึ้นชั้น รวมทั้งเสียงสนทนาที่กล่าวถึงผู้ใช้บริการ การเคารพเป็นเรื่องที่พวกเรามักเป็นฝ่ายให้ เราจึงต้องระมัดระวัง
ทุกอย่างก้าว ขณะที่แต่ละก้าวก็ต้องมองโลกอย่างเข้าใจ และมีไมตรี เรื่องของโซนนิ่งจัดการได้ด้วยการขีดเส้น ส่วน
เรื่องของพฤติกรรมเชิงบวกต้องทำจากใจ จงให้การเรียนรู้ ไปพร้อมกับเรียนรู้

                  ส่วนรูปสุดท้ายที่ชอบมาก ... ห้องสมุดไหนจะรับไอเดียแปลงเป็นดนตรีพื้นบ้าน หรือดนตรีไทยก็ไม่
เลวทีเดียว น. สิ่งที่รับได้ด้วยหู แบบนี้ในห้องสมุดก็ดีเหมือนกันแฮะ


                                         

สถานที่ : สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระเจ้าเกล้า บางมด

                       ปล. มีน้องถามว่าแล้วเสียงนินทาล่ะพี่   ตอบว่า เสียงนั้นเป็น  KM จ๊ะน้องจ๋า  !

                       ___________________________________________________

 

 

www.LibrarianMagazine.com