Librarianmagazine.com ปีที่ ๓ ฉบับที่ ๒ เมษายน ๒๕๕๓


__________________________________________________________________________________________

ในการมาเยือนมหาวิทยาลัยอิดิธ โคแวน (Edith Cowan University: ECU) ของคณะกรรมการบริหารคณะวิทยาศาสตร์ และ
เทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยาระหว่างวันที่ 12-16 ตุลาคม 2552 ในครั้งนี้ เน้นหนักในหัวข้อ “Advanced
Teaching & Research Study Visit to ECU” ซึ่งหน่วยงานผู้ทำหน้าที่สนับสนุนให้มีการพัฒนาการเรียนการสอนและการวิจัยที่สำคัญ
มาก คือ ห้องสมุดจากการที่ได้เข้าเยี่ยมชมห้องสมุดของ ECU  ช่วงบ่ายของวันที่ 13 ตุลาคม 2552 ทำให้ผู้เขียนเห็นภาพความเป็น
ห้องสมุดที่มีชีวิตได้อย่างชัดเจน

 ห้องสมุด @  ECU 

ห้องสมุด ECU ใน Joondalup campus อาคารหมายเลข 31 ซึ่งอาคารปัจจุบันนี้ได้ถูกสร้างขึ้นมาใหม่ และเปิดใช้งานได้
ประมาณไม่เกิน 2 ปี (เมื่อปีพ.ศ. 2549 ที่ผู้เขียนมา ECU ยังเป็นอาคารเดิมซึ่งปัจจุบันได้ถูกปรับปรุงเป็น Student Centre) รูปทรง
อาคารได้รับการออกแบบให้มีความทันสมัย มีสีม่วงเข้มแปลกตา ใช้แสงธรรมชาติผ่านเข้ามาเพื่อประหยัดพลังงาน ขณะเดียวกันมีการ
ออกแบบให้มีการลดความร้อนไม่ให้เข้าสู่ตัวอาคารมากเกินไปด้วยการออกแบบให้มีโครงแผ่นสีสรรหลากหลายล้อมรอบอาคาร
(ภาพที่ 1)
                 

                               ภาพที่ 1 ห้องสมุด ECU มีรูปทรงอาคารที่ทันสมัย มีทางเข้าออกสองด้าน

ห้องสมุดที่วิทยาเขต Joondalup และ Mt. Lawley จะเปิดให้บริการในช่วงเวลาที่เหมือนกัน คือ ระหว่างเปิดภาคเรียนในวัน
จันทร์ถึงวันพฤหัสบดี เปิดให้บริการ 8.00-21.30 น. จะเห็นได้ว่าสนับสนุนให้นักศึกษาเข้าใช้บริการศึกษาหาความรู้เป็นอย่างมาก ใน
วันศุกร์เปิดให้บริการ 8.00-18.00 น.ในวันเสาร์และวันอาทิตย์เปิดให้บริการ 10.00-17.00 น. ส่วนที่วิทยาเขต Bunbury ระหว่างเปิด
ภาคเรียนในวันจันทร์ถึงวันพฤหัสบดี เปิดให้บริการ 8.30-20.00 น. ในวันศุกร์เปิดให้บริการ 8.30-17.00 น.ในวันเสาร์และวันอาทิตย์
เปิดให้บริการ 13.00-16.00 น.  ในช่วงวันหยุดและช่วงปิดภาคเรียนทั้ง 3 วิทยาเขตจะเปิดให้บริการเฉพาะวันจันทร์ถึงวันศุกร์ระหว่าง
เวลา 8.30-17.00 น.

ภายในอาคารมี 4 ชั้น ชั้นที่ 1 เป็นชั้นหนังสืออ้างอิง และหนังสือเกี่ยวกับกฎหมาย ชั้นที่ 2 เป็นส่วนให้บริการยืม-คืน หนังสือ
และสื่อต่าง ๆ บริการตอบคำถาม บริการจองหนังสือ  e Lab ร้านขายหนังสือ และร้านกาแฟ ซึ่งชั้นนี้เป็นชั้นทางเข้าสู่อาคาร ชั้นที่ 3
เป็นชั้นเก็บหนังสือประเภทต่าง ๆ และชั้นที่ 4 เป็นส่วนสำนักงานด้านการให้บริการเทคโนโลยีสารสนเทศ

ภาพที่ 2

บริเวณทางเข้าอาคารเป็นชั้นที่ 2 มีการจัดแบ่งพื้นที่ไว้ 2 ส่วน โดยส่วนแรกเป็นพื้นที่ของ ห้องสมุดทางเข้า-ออกของห้องสมุดจะมีอุปกรณ์ตรวจสัญญาณแถบแม่เหล็กและบาร์โค้ดของหนังสือ เพื่อป้องกันการนำหนังสือออกนอกพื้นที่ และส่วนให้บริการนักศึกษาซึ่งประกอบด้วย e Lab ซึ่งให้ บริการเครื่องคอมพิวเตอร์พิมพ์งานและเครือข่ายอินเตอร์เน็ต ร้านกาแฟ ร้านขายหนังสือ และบริการทำ บัตรนักศึกษา ( ภาพที่ 2 )  การให้บริการยืม-คืน หนังสือและสื่อประเภทต่าง ๆ             ในการค้นหาหนังสือที่ต้องการนั้นนักศึกษาสามารถค้นหาผ่านทางฐานข้อมูลห้องสมุดผ่าน ระบบเครือข่าย เช่นเดียวกับห้องสมุดในสถาบันอุดมศึกษาทั่วไป อาจค้นหาจากคอมพิวเตอร์ผ่าน ระบบเครือข่ายแบบสาย หรือระบบเครือข่ายแบบไร้สาย ในห้องให้บริการคอมพิวเตอร์ หรือ e Lab และทุกสถานที่ที่สามารถเชื่อมต่อระบบอินเตอร์เน็ตได้              สิ่งที่ผู้เขียนมีความเห็นว่าเป็นประโยชน์ต่อการสนับสนุนการเรียนการสอน การทำวิจัย และการพัฒนาหัวข้องานวิจัยเป็นอย่างมาก คือ ห้องสมุดได้จัดทำคู่มือแนะนำการใช้ทรัพยากรห้อง สมุดเพื่อการทำวิจัย โดยมีการแยกเฉพาะเจาะจงกับสาขาวิชาด้านต่าง ๆ เนื้อหาเอกสารจะอธิบาย การวางแผนงานวิจัยและกลยุทธ์ในการค้นหาข้อมูล มีการตั้งคำถามและตอบคำถามเกี่ยวกับการวิจัย แบบง่าย ๆ เช่น จะเริ่มต้นงานวิจัยอย่างไร ควรวางแผนการวิจัยอย่างไร จะค้นหาข้อมูลอ้างอิงจาก แหล่งใด เป็นต้น ซึ่งเอกสารแนะนำจัดแบ่งปกออกเป็นสีต่าง ๆ ตามสาขาวิชาทำให้เห็นได้ชัดเจน (ภาพที่ 3)   ภาพที่ 3   คู่มือแนะนำการทำวิจัยและการค้นหาทรัพยากรห้องสมุด   แยกสีปกแตกต่างกันไปตามสาขาวิชา                 เมื่อนักศึกษาได้หนังสือตามที่ต้องการแล้ว จะต้องนำไปบันทึกข้อมูลการขอยืมด้วยตน เอง ไม่ต้องผ่านเจ้าหน้าที่ ด้วยการใช้บัตรนักศึกษา SmartCard (ที่ใช้งานได้ทั้งยืม-คืนหนังสือ สื่อ ประเภทต่าง ๆ ใช้เป็นเครดิตสำหรับ print งาน ถ่ายเอกสารในห้อง e Lab และยังใช้เป็นส่วนลดค่า โดยสารในการเดินทางของ TransPerth ได้) นักศึกษาต้องใช้ SmartCard มาสัมผัสที่เครื่อง easy loan แล้วปฏิบัติตามขั้นตอนที่ปรากฏบนหน้าจอ และนำหนังสือที่ต้องการขอยืมให้เครื่องอ่านบาร์ โค้ด นอกจากนี้นักศึกษาสามารถนำ SmartCard มาขอยืมกับเจ้าหน้าที่ประจำเคาน์เตอร์ได้อีกทาง หนึ่งการให้บริการยืมหนังสือนักศึกษาสามารถขอยืมได้ไม่เกิน 10 วัน หลังจากนั้นจะคิดค่าขอยืมต่อ วันละ 2 $AUS ในการคืนหนังสือนั้นนักศึกษาต้องทำการคืนโดยใช้ SmartCard และให้เครื่อง อ่านบาร์โค้ดที่หนังสือ แล้วจึงนำหนังสือไปใส่ในตู้คืนหนังสือ (ภาพที่ 4 และ ภาพที่ 5)    ภาพที่ 4 การให้บริการยืมหนังสือผ่านเครื่อง easy loan

        
                                                          ภาพที่ 5 เครื่องบริการคืนหนังสือด้วยตนเอง

       e Lab @ ECU   
                 e Lab ไม่ได้เป็นเพียงห้องให้บริการเครื่องคอมพิวเตอร์ในการพิมพ์งาน หรือค้นคว้าหาข้อมูล แต่นักศึกษายังสามารถ print
งาน และถ่ายเอกสาร ได้ด้วยตนเอง โดยจ่ายเงินผ่าน SmartCard (ซึ่งสามารถเติมเงินในบัตรผ่านเครื่องเติมเงิน
และใช้เครดิตในบัตรได้ทุกวิทยาเขต) (ภาพที่ 6) เครื่องคอมพิวเตอร์ชนิดตั้งโต๊ะมีให้บริการกว่า 200 เครื่อง ใน
วันที่ไปเยี่ยมชมนั้นพบว่ามีนักศึกษาเข้าใช้งานเกือบทุกเครื่อง และมีโต๊ะให้บริการสำหรับผู้นำโน๊ตบุ๊คมาใช้งาน
โดยมีปลั๊กไฟ จุดต่อสายแลนด์ รวมทั้งสัญญาณ wireless ให้บริการทั่วถึง (ภาพที่ 7)

ภาพที่ 6  จุดให้บริการ print งาน และถ่ายเอกสารด้วยตนเองโดยเก็บเงินจาก SmartCard  

                 

           ภาพที่ 7 นักศึกษาเข้าใช้บริการคอมพิวเตอร์ใน  e Lab ซึ่งมีให้บริการทั้งที่เป็น PC และมุม notebook

 ห้องสมุด...มีชีวิต

          มีหลายประการที่ทำให้ผู้เขียนเห็นถึงความเป็นห้องสมุดที่มีชีวิตและมีความยืดหยุ่น เช่น
          - การให้นักศึกษาบริการตนเองทั้งยืม-คืน ถ่ายเอกสาร print งาน ซึ่งช่วยลดภาระการทำงานของเจ้าหน้าที่ห้องสมุดได้
          - การอนุญาตให้นักศึกษารับประทานอาหารและเครื่องดื่มในห้องสมุดได้ แต่ต้องปฏิบัติด้วยความระมัดระวังและมีความเกรงใจ
            ต่อผู้อื่น แต่มีข้อยกเว้นห้ามรับประทานอาหารและดื่มเครื่องดื่มในห้อง e Lab
         -  การจัดมุมพบปะพูดคุยให้แก่นักศึกษาในส่วนพื้นที่ด้านนอกห้องสมุด มีการวางหนังสือพิมพ์ วารสารแจกฟรี ประเภทต่าง ๆ
            วางให้บริการ และยังมีเครื่องไมโครเวฟให้อุ่นอาหาร และป้ายประกาศสื่อสารข้อความต่าง ๆ (ภาพที่ 8)
         -  มีอุปกรณ์ปฐมพยาบาลเบื้องและวิธีการช่วยเหลือผู้ป่วยโรคหัวใจในตำแหน่งที่มองเห็นได้ชัดเจน

   ภาพที่ 8 บรรยากาศห้องสมุดมีชีวิต  

 บทสรุป 

การแสวงหาความรู้เพิ่มเติมในโลกปัจจุบันมีหลากหลายรูปแบบ เพื่อให้ผู้เรียนได้เลือกใช้เติมเต็มความรู้ให้เหมาะสมกับความ
ต้องการและความถนัดของตน ซึ่งสื่อดิจิทัลประเภทต่าง ๆ ได้เข้ามามีบทบาทเพิ่มมากขึ้นในโลกการศึกษา จนกลายเป็นโลกแห่ง cyber
เมื่อนิสิตนักศึกษาได้รับมอบหมายงานที่ต้องมีการค้นคว้าเพิ่มเติม แน่นอนสิ่งแรกที่พวกเขานึกถึงคือ กูเกิล ซึ่งเป็นเสมือนผู้รอบรู้ (???)
และเป็นทางผ่านไปสู่ข้อมูล ที่มากมายมหาศาลที่อยู่บนโลก ซึ่งมีผิดบ้าง ถูกบ้าง หรือจะกล่าวได้ว่ามีปริมาณผกผันกับคุณภาพ ดังนั้น
ในฐานะผู้สอนโจทย์สำคัญที่ต้องทำควบคู่ไปกับการสอนและการวิจัย คือ ทำอย่างไรจึงจะให้นิสิตนักศึกษาค้นคว้าหาความรู้นอกจอ
สี่เหลี่ยมอย่างที่ปฏิบัติจนเป็นความเคยชิน และกลับมาใช้วิธีการแสวงหาความรู้จากตำราเพื่อเพิ่มความมีคุณภาพทางวิชาการของผู้เรียน



                                               

http://www.ecu.edu.au/library/loans/borrowing.html

แหล่งข้อมูล
เอกสารแผ่นพับ ECU Library Survival Guide 2009
เอกสารแผ่นพับ ECU e Lab Survival Guide 2009

ผู้เขียน

อาจารย์อรพิมพ์ มงคลเคหา*
อาจารย์นุกูล สาระวงศ์**

*ประธานสาขาวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
**ประธานสาขาวิชาการจัดการอุตสาหกรรมและเทคโนโลยี คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา