วรรณกรรมที่เกี่ยวข้องในการศึกษาการใช้ Facebook ในห้องสมุดนั้น ผลการศึกษาที่ออกมาวิเคราะห์ได้ทั้งด้านบวกและลบ  ดังนี้ :-

ด้านบวก

          Mack, Daniel et al. ศึกษาเรื่อง “Reaching students with
Facebook: data and best practices” โดยสร้าง Facebook ของ
ห้องสมุด Pen State University และให้บรรณารักษ์ใช้ Facebook
ที่สร้างนั้นเป็นเครื่องมือในการจัดเก็บและตอบคำถามอ้างอิงจาก
นักศึกษาในมหาวิทยาลัย  โดยผ่านชั่วโมงเรียนระดับปริญญาตรี
ในสาขาวิชาเฉพาะของห้องสมุดในปี ค.ศ. 2006   พบว่า ห้อง
สมุดได้รับคำถามอ้างอิงที่นับผ่านทางอีเมล์, โทรศัพท์, โปรแกรม
การสนทนา  (Instant Messenger), Facebook และตัวบุคคล
จำนวนทั้งสิ้น 441 คำถาม  ปรากฎว่า คำถามอ้างอิงที่มีผ่านทาง
Facebook มีมากถึง 126 คำถาม  รองลงมาคือทางอีเมล์ 122 คำ
ถาม และปรึกษาบุคคล จำนวน 112 คำถาม  สรุปว่า Mack และผู้
วิจัยทั้งหมดแนะนำว่า ห้องสมุดควรสร้าง Facebook เพื่อเป็นหน
ทางที่จะได้พบผู้ใช้ที่ชื่นชอบห้องสมุดตัวจริงจำนวนมาก

          Greenwell, S. และ Kraemer, B. ศึกษาเรื่อง “. Internet
reviews: social networking software follow-up: Facebook and
MySpace (and more).” โดยดูจากกลยุทธ์ในการใช้ Facebook
ในการให้บริการห้องสมุดของนักศึกษาที่ศึกษาในชั้นเรียนที่
2011  จากบทสนทนาของนักศึกษาใน Facebook พบว่า มีคำถาม
ที่หลากหลาย และมีความเห็นว่า Facebook เป็นสื่อหรือเครื่อง
มือประชาสัมพันธ์ของห้องสมุดที่ราคาไม่แพง แต่อาจจะยากในการประเมินผลของประสิทธิภาพในการใช้งาน

           Mathews, B. S. บรรณารักษ์ให้บริการสารสนเทศที่
สถาบันเทคโนโลยีจอร์เจีย ศึกษาเรื่อง “Do you Facebook?
: networking with students online.” ทำการสร้าง Facebook
ที่เรียกว่า “The GT Library”เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการให้นักศึกษา
จำนวน 1,500 คนที่ศึกษาในสถาบันเทคโนโลยีจอร์เจีย ติดต่อสื่อ
สารกับทางห้องสมุด สามารถส่งข้อมูลหรือข้อความแก่นักศึกษา
จำนวน 80 ข้อความได้ภายใน 20 นาที  คำถามที่ได้รับจาก
นักศึกษาใน Facebook ได้แก่  คำถามที่เกี่ยวกับการรื้อปรับปรุง
อาคารห้องสมุดใหม่, การต่ออายุหนังสือออนไลน์, วิชาที่เปิด
สอนของห้องสมุด, ซอฟต์แวร์ที่สามารถดาวน์โหลดได้ เช่น
EndNote, ซอฟต์แวร์อื่นๆ ได้แก่ AutoCAD, MATLAB เป็นต้น 
แมทธิวได้ใช้โปรแกรม Instant Messages ในการพูดคุยกับนัก
ศึกษาด้วย  ทำให้เกิดความสนิทสนม เป็นเพื่อน ทำให้นักศึกษา
จำเขาได้ นับว่าเป็นประโยชน์ต่อการประชาสัมพันธ์ห้องสมุด
มากยิ่งขึ้น 

          สรุปว่า แมทธิวจะยังคงใช้ Facebook เป็นเครื่องมือสำหรับ
ห้องสมุดเพื่อติดต่อส่งข่าวสารแก่นักศึกษาต่อไป เนื่องจากเป็นเครื่อง
สื่อสารข้อมูลโดยตรงกับนักศึกษา เพื่อให้นักศึกษาเห็นว่าจริงๆ แล้ว
ห้องสมุดในความเป็นจริงนั้นเป็นเช่นใด

ด้านลบ

          Charnigo, L. และ Barnett Ellis P. ศึกษาเรื่อง “Checking
out Facebook.com: the impact of a digital trend on academic
libraries. ”  ทำการสำรวจความคิดเห็นของบรรณารักษ์ห้องสมุด
มหาวิทยาลัยฮูสตัน (Houston Cole Library, Jacksonville State
University, Albama) ในเรื่องของการใช้ Facebook เป็นเครือง
มือในการติดต่อกับผู้ใช้ในมหาวิทยาลัยนั้น พบว่า ผู้ที่ไม่ใช้มี
จำนวนมากถึง 54%  ผู้ที่ตอบว่าไม่แน่ใจมีจำนวนถึง 34%
และตอบว่าใช้ Facebook มีเพียง 12% เท่านั้น 

          สรุปว่า บรรณารักษ์ส่วนใหญ่ไม่ค่อยกระตือรือร้น แสดง
ความสนใจต่อ Facebookเท่าใดนัก

          Chu, M. และ Meulemans, Y. N. ศึกษาเรื่อง “The
problemsand potential of MySpace and Facebook usage
in academic libraries.” โดยศึกษาถึงปัญหาและความสำคัญใน
การใช้ MySpace และ Facebook ในห้องสมุดมหาวิทยาลัย 
พบว่า นักศึกษาไม่ค่อยเต็มใจที่จะใช้เท่าใดนักและมีความลังเล
ที่จะสื่อสารกับอาจารย์ผ่าน Facebook และ MySpace  และเห็น
ว่าการส่งอีเมล์ถึงอาจารย์ผู้สอนก็เป็นสิ่งที่เหมาะสมเพียงพอแล้ว
ในการสื่อสารกับอาจารย์  ในส่วนของสมาคม ชมรม สโมสรของ
นักศึกษาต่างก็มีการนำเสนอผ่าน Facebook อยู่แล้ว และห้อง
สมุดเองก็มีเว็บไซต์ที่เป็นเครื่องมือประชาสัมพันธ์ที่มีประสิทธิ
ภาพอยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องมี Facebook เพิ่มอีก

วิธีดำเนินการวิจัย

          ผู้วิจัยออกแบบและสร้างแบบสำรวจเพื่อวิเคราะห์การ
ใช้ Facebook ของบรรณารักษ์ห้องสมุดแพทย์ในมหาวิทยาลัย
ต่างๆ ในประเทศสหรัฐอเมริกา

ประชากร  ได้แก่ บรรณารักษ์หัวหน้างานบริการสารสนเทศ หรือ
หัวหน้างานบริการทั่วไป หรือ หัวหน้าห้องสมุดแพทย์จำนวน 144 คน

คำถามที่ใช้  คือ “ห้องสมุดคุณมี Facebook หรือไม่?”

ถ้าผู้ตอบ ตอบว่า “มี” จะได้รับคำตอบในเรื่องของการใช้ Facebook,
อนาคตของการใช้, การสนับสนุนความคิดเห็นตอบกลับจากผู้ใช้ (Feedback), คุณภาพของผู้นิยมใช้และความคิดเห็นต่างๆทั่วไปใน
สังคมเครือข่าย
ถ้าผู้ตอบ ตอบว่า “ไม่” หรือ “ไม่ทราบ” จะได้รับคำตอบถึง
เหตุผลในการไม่ใช้ Facebook



 

_____________________________________________

ระยะเวลาที่ใช้ในการวิจัย 

           ปลายเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2008  ส่งแบบสำรวจเรื่องการใช้
Facebook โดยใช้โปรแกรม EFM Continuum (โปรแกรมสำรวจผ่านเว็บ
ไซต์) ไปถึงบรรณารักษ์ห้องสมุดแพทย์ จำนวน 144 คน ทางอีเมล์  ใช้เวลา
ในการดำเนินการสำรวจเป็นเวลา 2 อาทิตย์  เมื่อส่งอีเมล์แล้วผ่านไป 1
สัปดาห์ จะมีอีเมล์ส่งเตือนอีกครั้งหนึ่ง โปรแกรมสามารถคำนวณผลออกมา
เป็น excel file ได้

2.การใช้ Facebook

บรรณารักษ์ห้องสมุดที่ตอบว่าใช้ Facebook จำนวน 72 คน

วัตถุประสงค์ที่บรรณารักษ์ตอบว่าห้องสมุดใช้ Facebook
(ใช้ Facebookจำนวน 72 คน) ใน 4 อันดับแรก ได้แก่

1.     เพื่อทำการตลาดของห้องสมุดและส่งประกาศข้อความต่างๆ
แก่ผู้ใช้ห้องสมุด

2.      ส่งรูปภาพต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับห้องสมุดหรือนักศึกษา

3.      นำเสนอเรื่องราวต่างๆ ความเคลื่อนไหวของห้องสมุด

4.     สามารถคุย (Chat) กับบรรณารักษ์บริการสารสนเทศ
(ผ่านโปรแกรม Instant Messages เช่น Meebo เป็นต้น)

2.      การไม่ใช้ Facebook

                 บรรณารักษ์ห้องสมุดที่ไม่ใช้ Facebook จำนวน 61 คน

เหตุผลที่บรรณารักษ์ห้องสมุดไม่ใช้ Facebook

          Thompson, L.A. et al แสดงความคิดเห็นในบทความชื่อ
“The intersection of online social networking with medical professionalism
ที่ลงในวารสาร Journal of General Internal Medicine ว่า  นักศึกษาแพทย์
และ residents ใช้เวลาในเรื่องของการเตรียมข้อมูลเพื่อประกอบการเรียน
มากกว่า  ดังนั้นการใช้ Facebook ของเขาจะลดลงไปเรื่อยๆ

       สรุป 

ปัจจุบัน Facebook ก็ยังคงถูกใช้อยู่ในห้องสมุดแพทย์ใน
มหาวิทยาลัยบางแห่ง โดยยังมีการพัฒนาขึ้นอยู่เรื่อยๆ  ห้องสมุดส่วนใหญ่
ใช้ Facebook โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อประชาสัมพันธ์ข่าวสารมากกว่าที่จะใช้
ในการเป็นจุดสำคัญในการทำวิจัย   มีห้องสมุดแพทย์จำนวนเล็กน้อยใน
ปัจจุบันที่ให้บริการพูดคุย (chat) สอบถามกับบรรณารักษ์บริการอ้างอิง
สารสนเทศ (reference librarians) และติดต่อสื่อสารในเรื่องของความคิด
เห็นผ่าน Facebook  ถึงแม้จะสามารถแบ่งปันสื่อได้  แต่ Facebook ก็ยังไม่
ได้ถูกใช้เพื่อเป็นช่องทางในการเผยแพร่สื่อมัลติมีเดียของห้องสมุดแพทย์,
ยกเว้นรูปภาพที่มีอยู่แล้ว  ในการใช้ศักยภาพอื่นๆที่ห้องสมุดแพทย์ไม่ได้ใช้
คือ การสืบค้นฐานข้อมูล,  รายการบรรณานุกรม และคำอธิบายในเรื่องต่างๆ
อย่างย่อ   สรุปแล้วมีการใช้ Facebook ในห้องสมุดแพทย์ในสหรัฐอเมริกา
ประมาณ 28% เท่านั้น

ในห้องสมุดที่มีการใช้ Facebook อยู่แล้วนั้น, โดยหลักใหญ่แล้วไม่
ได้มีความคิดถึงในเรื่องของความสำเร็จในการใช้ Facebook ในอนาคต  
ประเด็นที่ชี้ให้เห็นถึงทัศนคติหรือความคิดเห็นทั่วๆ ไปของบรรณารักษ์
เกี่ยวกับเรื่อง Facebook ได้เห็นในบทความของ Charnigo และ Barnett-
Ellis  ผู้ที่ตอบแบบสอบถามจำนวนมากตอบว่าไม่มีความจำเป็นต้องใช้
Facebook เป็นหน้าเว็บเพจของห้องสมุด ยกเว้นในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการ
ทำการตลาดของห้องสมุด หรือการสนับสนุนให้ทราบถึงเหตุการณ์ต่างๆ
ของห้องสมุด 

                  ถึงแม้ว่ามีผู้ตอบจำนวนเล็กน้อยที่ตอบว่าพวกเขาไม่แน่ใจว่า
จะสร้างหน้า Facebook อย่างไร   ผู้ตอบส่วนใหญ่ตอบว่าไม่มีเวลาในการ
สร้างและบำรุงรักษาหน้า Facebook   ตามความเข้าใจที่ว่าผู้ที่ใช้ Facebook
นั้นจะต้องมีเวลาในการบำรุงรักษาและให้ดำเนินการไปได้ อย่างน้อยไม่ต่ำ
กว่า 2 ชั่วโมงต่อสัปดาห์  และในส่วนที่เป็นเว็บไซต์ที่เกี่ยวข้องกับทางด้าน
แพทย์ จะมีการรักษาความปลอดภัยที่เข้มแข็ง  อาจจะมีการป้องกันการเข้าถึง
หน้า Facebook และหน้าเว็บเพจที่ใช้ในการสื่อสารทางสังคมเครือข่าย
อื่นๆ  ดังนั้นจึงเป็นการตัดเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพประการหนึ่งของห้อง
สมุดแพทย์ไปด้วย  แต่เมื่อใดที่มีระดับความปลอดภัยและความสะดวกสบาย
ในการเข้าถึง Facebook มากขึ้น  อาจจะมีการใช้มากยิ่งขึ้นตามไปด้วยใน
อนาคต
_________________

List of Medical / Health Sciences Libraries in Facebook.com
(48 sites) คลิ๊ก !



_________________

Hendrix, D. et al.  “Use of Facebook in academic health sciences libraries,”
          Journal of theMedical Library Association. 97, 1
          (January 2009): 44-47.

Available from : http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2605034/

doi: 10.3163/1536-5050.97.1.008.
PMCID: PMC2605034