Librarianmagazine.com Vol.2 No.7 November issue 2009 { back }


 

   
 


หนังสือการ์ตูนมีประโยชน์มากกว่าที่คิด

พิมลเมฆ

_____________________________________________________________________

 

 

                 ปัจจุบันเราจะพบว่ามีหนังสือการ์ตูนในตลาดการพิมพ์อยู่เป็นจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นประเทศใด ภาษาใด
หนังสือการ์ตูนได้รับความนิยมทั้งเด็กและผู้ใหญ่  โดยเฉพาะในประเทศญี่ปุ่นเองยังมีการแบ่งประเภทการ์ตูนของ
เด็กและผู้ใหญ่ออกจากกันอย่างเด็ดขาด ทำให้เห็นได้ว่าการ์ตูนมีอิทธิพลต่อคนเราตั้งแต่วัยเด็กถึงวัยผู้ใหญ่เลยทีเดียว
ก็ว่าได้   ในบ้านเราเองก็พบว่ามีการผลิตหนังสือการ์ตูนจำนวนมากทั้งที่เขียนขึ้นเองโดยคนไทย และที่แปลมาจาก
ภาษาต่างประเทศก็มีจำนวนไม่น้อยเหมือนกัน ซึ่งที่นิยมกันมากในเอเชีย ได้แก่ เกาหลี และญี่ปุ่น ซึ่งมีความก้าวหน้า
และตื่นตัวค่อนข้างสูง
                   ในบ้านเราเองก็ไหลไปตามกระแสเค-ป็อป หรือเจ-ป็อป จนอาจทำให้ลืมนึกถึงหนังสือการ์ตูนที่เป็นเรื่อง
ราวของเราเองไปอย่างน่าเสียดายในบางครั้ง  แม้จะมีการทำหนังสือการ์ตูนเรื่องราวประวัติศาสตร์ไทยออกมาบ้าง
แต่ก็เป็นกระแสช่วงสั้น ๆ ที่ไม่สามารถต่อยอดเป็นที่นิยมตลอดกาลเช่นกับของต่างประเทศได้  โชคดีอยู่บ้างก็ตรงที่
มูลนิธิเด็กได้จัดตั้งสถาบันการ์ตูนไทยขึ้นมาเพื่อให้เป็นเวทีสำหรับส่งเสริมนักเขียนการ์ตูนรุ่นใหม่ได้สร้างสรรค์ผล
งานที่เป็นประโยชน์ต่อการเรียนรู้ของเด็กและเยาวชน เช่น มะเขื่องแห่งเมืองโหวกเหวก ถ้าไม่มีผู้ใหญ่ในโลกนี้ 
โลกจิ๋วตัวร้อน เป็นต้น 

                     เรื่องประโยชน์ของหนังสือการ์ตูนนั้น มีงานวิจัยหลายชิ้นสนับสนุนอยู่ โดยผู้วิจัยทั้งหลายเชื่อว่าเรา
สามารถนำเรื่องราวในหนังสือการ์ตูนไม่ว่าจะเป็นเรื่องเกี่ยวกับซูเปอร์ฮีโร่อย่างซูเปอร์แมนมาใช้ในการส่งเสริมการ
อ่านได้
เช่นเดียวกับวรรณกรรมทั้งหลายที่ครูและผู้ปกครองมักร้องยี้กับหนังสือการ์ตูนประเภทนี้  
                     จากงานวิจัยมีนักวิจารณ์หลายคนกล่าวว่าการอ่านหนังสือการ์ตูนนั้นเป็นการอ่าน “ฉบับง่าย ๆ” ที่ไม่มี
ความซับซ้อนเหมือนอย่างหนังสือจริงที่มีแต่แถวของตัวหนังสือโดยไม่มีภาพประกอบ  อย่างไรก็ตามนักวิทยาศาสตร์
จากมหาวิทยาลัยอิลลินอยส์อ้างว่าการอ่านที่ประสบผลสำเร็จนั้นต้องการมากกว่าการซึมซับเนื้อหารวมทั้งการ์ตูน

                     ขณะเดียวกัน ศาสตราจารย์แครอล ทิลลี่  (Professor Carol Tilley)  จากภาควิชาบรรณารักษศาสตร์และ
สารสนเทศศาสตร์ กล่าวว่าการ์ตูนมีความซับซ้อนเช่นเดียวกับการอ่านในรูปแบบอื่น ๆ และเด็ก ๆ ก็ได้รับประโยชน์
จากการอ่านอย่างน้อยได้มากเท่ากับการอ่านหนังสือประเภทอื่น ๆ เหมือนกัน  เธอยังเสริมว่าที่สำคัญมันช่วยเพิ่มใน
เรื่องของคำศัพท์และการปลูกฝังนิสัยรักการอ่าน  และว่านักวิจารณ์การ์ตูนและหนังสือการ์ตูนหลายคนมาจากกลุ่มคน
ที่คิดว่าเด็ก ๆ กำลังมองดูภาพต่าง ๆ โดยไม่ได้รวมถ้อยคำไว้ด้วยกัน ซึ่งเธอแย้งว่าอาจจะเป็นเด็กบางคน แต่ไม่ใช่ทั้ง
หมด 
                     ถึงแม้ว่าผู้ใหญ่จำนวนมากรวมทั้งครูและบรรณารักษ์จะยินดีนำหนังสือหนังสือการ์ตูนไว้ในคลังหนังสือ
ก็ตาม ก็มักจะไม่พิจารณาความเหมาะสมของการ์ตูนในฐานะที่เป็นเนื้อหาสำหรับนักอ่านที่เป็นเยาวชนแต่อย่างใด

                     แครอลกล่าวต่อไปว่าในบางขอบเขตหนังสือเล่มใด ๆ เป็นหนังสือที่ดีได้ และไม่ดีได้เช่นกัน  มันขึ้นอยู่
กับบุคลิกภาพส่วนตัวและสติปัญญาของผู้อ่าน  โดยรวมแล้วการ์ตูนเป็นเพียงสื่ออีกอย่างหนึ่ง อีกประเภทหนึ่ง  หาก
การอ่านนำไปสู่ความรู้หรือความเข้าใจที่เป็นประโยชน์แล้วล่ะก็ ผู้อ่านต้องชื่นชอบเนื้อหาพร้อมไปกับการทำความ
เข้าใจแบบแผนทางสังคม  ภาษาและวัฒนธรรม  และหากมีการพิจารณาภาพและถ้อยคำไปพร้อม ๆ กับการเล่าเรื่อง
อย่างแท้จริงแล้ว ก็จะสามารถทำให้การ์ตูนเป็นกรณีที่ซับซ้อนได้เช่นเดียวกับวรรณกรรมประเภทอื่น ๆ 

                       จากงานวิจัยข้างต้นคงทำให้เห็นได้ว่าหากมีการใช้หนังสือการ์ตูนมาเล่าเรื่องที่มุ่งเน้นให้เกิดการเรียนรู้
สำหรับเด็ก ก็จะก่อให้เกิดประโยชน์ๆ ไม่น้อยทีเดียว ข้อสำคัญอยู่ที่เนื้อหาที่เราต้องการถ่ายทอด และตัวการ์ตูนที่จะ
ช่วยเสริมให้เกิดนิสัยรักการอ่าน  ที่สำคัญหากบ้านเราสามารถทำสื่อประเภทการ์ตูนได้หลากหลาย และสามารถจัด
พิมพ์เผยแพร่ในราคาที่ไม่แพงอย่างกว้างขวางแก่เด็กและเยาวชน ก็เท่ากับเป็นการส่งเสริมนิสัยรักการอ่านให้เกิดขึ้น
แก่เด็ก ๆ ในบ้านเราไม่มากก็น้อยทีเดียว 

 ______________________________________________________________________________________

อ้างอิง

Richard Alleyne  Comic books are good for children's learning.  available from Telgraph.co.uk

Published: 5:36PM GMT 06 Nov 2009

 

           

       
      Librarianmagazine.com Vol.2 No.7 November issue 2009 { back }