|
|
 |

Dissertation &
Research Clinics
โดย
อังคณา สุริวรรณ์
บรรณารักษ์
ห้องสมุดคณะเภสัชศาสตร์
สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยมหิดล
|
|
|
|
|
|
| |

อีกบทบาทหนึ่งที่สำคัญของบรรณารักษ์ห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา
คือ
บริการช่วยค้นคว้าเพื่อทำวิทยานิพนธ์ของนักศึกษาบัณฑิต
การทำภาคนิพนธ์หรือ
ปริญญานิพนธ์ของนักศึกษาปริญญาตรี
รวมถึงการศึกษาค้นคว้าของนักวิจัย
นอก
เหนือจากการกำกับดูแลของอาจารย์ที่ปรึกษาแล้ว
บรรณารักษ์ยังมีหน้าที่ช่วย
เหลือและให้คำแนะนำเพื่อให้การดำเนินวิทยานิพนธ์และงานวิจัยไปได้ด้วยความ
สะดวกและราบรื่น
เริ่มตั้งแต่การค้นหาสารสนเทศเพื่อประกอบการตัดสินใจในการกำหนดหัวข้อ
วิทยานิพนธ์หรืองานวิจัย
ซึ่งนักศึกษาหรือนักวิจัยมักจะมี
subject area ที่สนใจ
หรือมีความถนัดในด้านใดด้านหนึ่งอยู่แล้ว
ในการดำเนินวิทยานิพนธ์หรือการทำ
วิจัยจะเริ่มต้นที่การค้นหาวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องเพื่อนำมาเขียนโครงร่างและออก
แบบการวิจัย
การวิเคราะห์ข้อมูล การเขียนรายงานผลการวิจัย
รวมถึงการเขียน
รายการอ้างอิงและบรรณานุกรม
ซึ่งขั้นตอนต่าง ๆ
เหล่านี้จำเป็นต้องอาศัยแหล่ง
ข้อมูลทั้งจากภายในห้องสมุดและแหล่งสารสนเทศอื่น ๆ เช่น
ห้องสมุดสถาบัน
และองค์กรต่าง ๆ
แหล่งสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์
เป็นต้น
บทความนี้จะกล่าวถึงแหล่งสารสนเทศที่จะเป็นประโยชน์ทั้งต่อผู้ทำวิทยา
นิพนธ์หรือนักวิจัย
และเป็นแนวทางการให้บริการช่วยค้นคว้าเพื่อทำวิทยานิพนธ์
และงานวิจัยของห้องสมุด ซึ่งในปัจจุบัน
สถาบันอุดมศึกษาหรือสถาบันทางวิชา
การหลายแห่งได้กำหนดเป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ที่จะเป็นมหาวิทยาลัยวิจัย
หรือ เป็นหน่วยงานแห่งการวิจัยในสาขาต่าง ๆ
ห้องสมุดจึงเป็นส่วนสนับสนุนให้
หน่วยงานสามารถบรรลุเป้าหมายดังกล่าวได้
ผู้เขียนได้เคยไปเยี่ยมชมงานบริการของห้องสมุดหลายแห่งที่ได้ให้ความสำคัญ
กับงานบริการค้นคว้าเพื่อการทำวิทยานิพนธ์หรืองานวิจัย
โดยการจัดเป็นแผนก
หรือมุมให้บริการโดยเฉพาะ มีการตั้งชื่อหลากหลาย
เช่น คลินิกวิทยานิพนธ์
Research
Consultation Services, Thesis
Consult Corner, Dissertation
Consultation
Clinics และ Personalized Research
Clinics เป็นต้น
|
| |
การบริการสารสนเทศและองค์ความรู้เพื่อการทำวิทยานิพนธ์และวิจัย
มีหลายประเภท ดังนี้
1.
Finding Library Materials
การสืบค้นรายการบรรณานุกรมออนไลน์เพื่อค้นหาทรัพยากรสารสนเทศของห้องสมุด
• รายการบรรณานุกรมออนไลน์ (OPAC)
เป็นเครื่องมือสืบค้นอันดับแรก ๆ
ที่ผู้แสวงหาสารสนเทศ นึกถึง
เนื่องจากห้องสมุดเป็นแหล่งสารสนเทศใกล้ตัว
สามารถหยิบใช้หรือยืมไปศึกษาค้นคว้าได้ทันที
ที่ต้องการ
เข้าสืบค้นได้จากเว็บไซต์ของห้องสมุด
โดยใช้ช่องทางการสืบค้นจาก
ชื่อผู้แต่ง ชื่อเรื่อง
หัวเรื่อง คำสำคัญ หมายเลข ISBN
และเลขหมู่ เช่น
สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยมหิดล
http://www.li.mahidol.ac.th/index-tha.php
สถาบันวิทยบริการ
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
http://library.car.chula.ac.th/
สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
http://www.lib.ku.ac.th/html/page.php?page=main
ในการสืบค้นอาจมีการกำหนดหัวเรื่อง
(Subjects)
ให้เฉพาะเจาะจงเพื่อค้นหาวิทยานิพนธ์
โดยเฉพาะ
โดยใช้คำค้นดังตัวอย่างต่อไปนี้ คำค้นที่ระบุว่าเป็น วิทยานิพนธ์ หรือ
งานวิจัย เช่น Mahidol University. Faculty of
Pharmacy – dissertations Dissertations, Academic วิทยานิพนธ์
วิจัย หรือ
การสืบค้นจากหัวเรื่องที่เป็นชื่อหลักสูตรหรือชื่อปริญญาของวิทยานิพนธ์
เช่น Pharmaceutics (Mahidol University
2005) M.Sc. (2005) Ph.D.
หรือ
การสืบค้นด้วยหัวเรื่องที่สนใจทั่วไปเสียก่อน
แล้วจำกัดผลการสืบค้น (Limit search)
โดยกำหนดประเภทของทรัพยากร (Material
type)
ให้แสดงรายการที่เป็นวิทยานิพนธ์หรือ
วิจัย เท่านั้น
2. Reference Tools ทรัพยากรสารสนเทศเพื่อการทำวิทยานิพนธ์และวิจัยมีอยู่หลายประเภท
ได้แก่
•
Bibliographies & Abstracts for
Review Literature หนังสือรวบรวมบรรณานุกรมและสาระสังเขปวิทยานิพนธ์หรืองานวิจัยของสถาบันต่าง
ๆ เพื่อศึกษาวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง
เช่น
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
คณะสัตวแพทยศาสตร์.
บทคัดย่อวิทยานิพนธ์ 2536-2547.
กรุงเทพฯ: คณะ, 2547.
มหาวิทยาลัยมหิดล.
คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์.
บทคัดย่อวิทยานิพนธ์ปีการศึกษา 2547. นครปฐม: คณะ, 2548.
สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ.
บัณฑิตวิทยาลัย.
รวมบทคัดย่อวิทยานิพนธ์บัณฑิต
วิทยาลัย
สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
ปีการศึกษา 2548. กรุงเทพฯ: วิทยาลัย,
2548.
มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
บทคัดย่อโครงการวิจัยประจำปีงบประมาณ
พ.ศ. 2536-2544. อุบลราชธานี :
งานส่งเสริมการวิจัย กองแผนงาน
สำนักงานอธิการบดี, 2545.
สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
ทำเนียบผลการวิจัยภายใต้โครงการร่วมมือกับ
ต่างประเทศของสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ
พ.ศ. 2529-2540 : ไทย-ยุโรป
ไทย-ประเทศอื่น
ๆ และไทย-อาเชี่ยน. กรุงเทพฯ :
กองแปลและวิเทศสัมพันธ์ สำนักงาน
คณะกรรมการการวิจัยแห่งชาติ, 2541.
สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
ศูนย์ข้อสนเทศการวิจัย/ภารกิจข้อมูลวิจัยและการบริหาร
จัดการข้อมูล.
บรรณานุกรมรายงานวิจัยและวิทยานิพนธ์
2549 [Computer file]. กรุงเทพฯ: สำนักงาน, 2549.
• Proceedings Research Article บทความวิจัยนำเสนอในการประชุมในหนังสือรายงานการประชุมสาขาวิชาต่าง
ๆ เช่น
มหาวิทยาลัยนเรศวร.
สถาบันบริหารการวิจัยและพัฒนา.
การประชุมทางวิชาการนเรศวรวิจัย ครั้ง
ที่ 4: การบริหารนวัติกรรม, 28-29
กรกฎาคม 2551 ณ อาคารคณะวิทยาศาสตร์
มหาวิทยาลัยนเรศวร. พิษณุโลก: สถาบัน,
2551.
มหาวิทยาลัยมหิดล. บัณฑิตวิทยาลัย.
การประชุมเสนอผลงานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษาของ
ประเทศไทย ครั้งที่ 2, วันที่ 26-27
เมษายน พ.ศ.2544 ณ คณะวิทยาศาสตร์
มหาวิทยาลัยมหิดล. นครปฐม: วิทยาลัย,
2544.
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. คณะวิทยาศาสตร์.
การประชุมวิชาการและเสนอผลงานวิจัย “มมส วิจัยและพัฒนา ครั้งที่ 2”. มหาสารคาม:
คณะ, 2545.
• Thesis / Dissertation Database or
Research Database ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ หรือ
ฐานข้อมูลงานวิจัย เช่น
ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์มหาวิทยาลัยของไทย
: http://dcms.thailis.or.th/dcms/basic.php
ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย (Thai Thesis
Online) : http://thesis.stks.or.th/
ฐานข้อมูลงานวิจัยและวิทยานิพนธ์ สนง.คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ
: www.riclib.nrct.go.th
ฐานข้อมูลศูนย์รวมงานวิจัยวิชาการ
TopScholar : http://topscholar.org/
ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ การค้นคว้าอิสระ
งานวิจัย และวารสาร (มหาวิทยาลัยขอนแก่น)
: http://dcmskku.kku.ac.th/kku/main.nsp?view=DCMS
ฐานข้อมูลผลงานวิจัย คณะเภสัชศาสตร์
มหาวิทยาลัยมหิดล
http://www.pharmacy.mahidol.ac.th/eng/research_pub.php
ฐานข้อมูล Dissertation Abstract
Online: http://proquest.umi.com/pqdweb?RQT=302&cfc=1
ฐานข้อมูล PDF Dissertation Full Text
: http://ebook.thailis.or.th/
ฐานข้อมูล WorldCat Dissertations and
Theses
•
Internet resources
แหล่งสารสนเทศบนอินเตอร์เน็ตที่ให้ข้อมูลเกี่ยวกับวิทยานิพนธ์และงานวิจัยของสถาบัน
อุดมศึกษาและสถาบันการศึกษาอื่น ๆ
ทั่วโลก เช่น
ฐานข้อมูลสืบค้นสิทธิบัตร :
http://www.toryod.com
ฐานข้อมูลสำนักงานสิทธิบัตรยุโรป
(European Patent Database)
http://www.epo.org/
Digital Library of MIT Theses :
http://dspace.mit.edu/handle/1721.1/7582
Australasian Digital Theses Program
: http://adt.caul.edu.au/
• Personal Resources แหล่งสารสนเทศที่ให้ข้อมูลเกี่ยวกับผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง
เพื่อขอคำแนะนำหรือเป็นที่ ปรึกษา
ในเนื้อหามักจะมีประวัติ ผลงาน
และข้อมูลการติดต่อ เช่น
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
กองส่งเสริมและประสานงานวิจัย.
ฝ่ายวิจัย. ทำเนียบนักวิจัย
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพฯ:
ฝ่าย, 2538.
มหาวิทยาลัยขอนแก่น. คณะเภสัชศาสตร์.
ฝ่ายวิจัย.
ทำเนียบนักวิจัยคณะเภสัชศาสตร์ มหา
วิทยาลัยขอนแก่น. ขอนแก่น: ฝ่าย,
2540.
สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
ศูนย์ข้อสนเทศการวิจัย.
ทำเนียบผู้ทรงคุณวุฒิในประเทศ ไทย.
กรุงเทพฯ: สำนักงาน, 2543.
ศูนย์รวมงานวิจัย วิชาการ TopScholar.
ทำเนียบนักวิจัย. :
http://topscholar.org/hall-of-fame/
3. Document Delivery Services
หากสืบค้นแล้วไม่มีเอกสารฉบับเต็มในห้องสมุด
สามารถใช้บริการสั่งซื้อวิทยานิพนธ์ฉบับเต็ม
หรือ สำเนาบทความต่าง ๆ
จากแหล่งสารสนเทศต่าง ๆ ดังนี้
Inter Library Loan / Document
Delivery Services
ผ่านห้องสมุดที่สังกัด ฐานข้อมูล Journal Link :
http://www.journallink.or.th/
ศูนย์ประสานงานสารนิเทศสาขาแพทยศาสตร์
สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยมหิดล SEAMIC/EDDS (Southeast Asian Medical
Information Center/Electronic
Document Delivery Service)
ผ่านห้องสมุดที่สังกัด
เพื่อส่งต่อไปยัง สำนักหอสมุด
มหาวิทยาลัยมหิดล
British Library. Document Supply
Centre. British Theses Service
UMI Dissertations Services
4. Research Method Guide
แหล่งสารสนเทศเพื่อแนะนำวิธีการดำเนินการวิจัยในขั้นตอนต่าง
ๆ เช่น
กัลยา วานิชย์บัญชา.
การวิเคราะห์ข้อมูลหลายตัวแปร.
พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ:
ภาควิชาสถิติ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย,
2551.
จรัญ จันทลักขณา. สถิติ :
การวิเคราะห์และการวางแผนงานวิจัย.
กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 2549.
ชาญชัย อาจิณสมาจาร.
การสร้างแบบสอบถามเพื่อการวิจัย.
[ม.ป.ท. : ม.ป.พ.], 2549.
บุญธรรม กิจปรีดาบริสุทธิ์.
เทคนิคการสร้างเครื่องมือรวบรวมข้อมูลสำหรับการวิจัย.
พิมพ์ครั้งที่ 6. นครปฐม: ภาควิชาศึกษาศาสตร์
คณะสังคมศาสตร์และ
มนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล, 2549.
พิพัฒน์ ลักษมีจรัลกุล.
เครื่องมือการวิจัย :
เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูลทางวิทยาศาสตร์
สุขภาพ. กรุงเทพฯ: ภาควิชาจุลชีววิทยา
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล,
2544.
ลักขณา ไทยเครือ.
แนวทางการนำเสนอผลงานวิชาการและโครงร่างวิจัย.
เชียงใหม่: ภาควิชาเวชศาสตร์ชุมชน คณะแพทยศาสตร์
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่,
2549.
วิษณุ ธรรมลิขิตกุล.
กระบวนการวิจัยด้านวิทยาศาสตร์การแพทย์.
กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2540.
วีระศักดิ์ จงสู่วิวัฒน์วงศ์. กราฟ
ตาราง
และสมการสำหรับการวิจัยทางสุขภาพ.
กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย,
2550.
ศิริชัย กาญจนวาสี.
สถิติประยุกต์สำหรับการวิจัย.
พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ:
ภาควิชาวิจัยการศึกษา คณะครุศาสตร์
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545.
สุชาติ ประสิทธิ์รัฐสินธุ์.
การใช้สถิติในงานวิจัยอย่างถูกต้องและได้มาตรฐานสากล.
พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: สามลดา,
2548.
อุทุมพร (ทองอุไทย) จามรมาน.
การเขียนโครงการวิจัย. พิมพ์ครั้งที่
4. กรุงเทพฯ: คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2548.
Holtom D and Fisher E. Enjoy writing
your science thesis or dissertation!
: a step by step guide to planning and writing
dissertations and
theses forundergraduate and graduate science
students. 1999.
Mauch JE and Park N. Guide to the
successful thesis and dissertation :
a handbook for students and faculty. 2003.
Slade C and Perrin R. Form and style
: research papers, reports, theses.
2008.
Locke LF, Spirduso WW and Silverman
SJ. Proposals that work : a guide
for planning dissertations and grant
proposals. 2007.
5. Academic Writing Guide
คู่มือการเขียนวิทยานิพนธ์และรายงานการวิจัย
เช่น
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บัณฑิตวิทยาลัย.
คู่มือการพิมพ์วิทยานิพนธ์. กรุงเทพฯ:
วิทยาลัย, 2551.
http://www.grad.chula.ac.th/thesis/download.php
นเรศ สุรสิทธิ์. การเขียนวิทยานิพนธ์.
กรุงเทพฯ: พี.เอส.เพรส, 2547.
บุญเลิศ เลียวประไพ.
การเขียนรายงานการวิจัย. นครปฐม:
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม
มหาวิทยาลัยมหิดล, 2531.
มหาวิทยาลัยขอนแก่น. บัณฑิตวิทยาลัย.
คู่มือการเขียนวิทยานิพนธ์. ขอนแก่น:
วิทยาลัย, 2550. http://gsbooks.gs.kku.ac.th/50/manualthesis/
มหาวิทยาลัยมหิดล. บัณฑิตวิทยาลัย.
ข้อกำหนดวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาโท-เอก.
นครปฐม:วิทยาลัย, 2546.
สิทธิ์ ธีรสรณ์.
เทคนิคการเขียนรายงานวิจัย.
พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ :
สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551.
6. Citation Styles
รูปแบบการเขียนรายการอ้างอิง
แบ่งเป็นสาขาวิชาต่าง ๆ ดังนี้
• Humanities :
Chicago Style - Turabian and Chicago Styles
Citations http://www.lib.berkeley.edu/instruct/guides/chicago-turabianstyle.pdf
- Chicago/Turabian Documentation
http://www.press.uchicago.edu/Misc/Chicago/cmosfaq/
- Online Guide to Chicago Style http://www.bedfordstmartins.com/online/cite7.html MLA (Modern Language Association)
Style
- MLA Citation Style
http://campusgw.library.cornell.edu/newhelp/res_strategy/citing/mla.html
- Online Guide to MLA Style
http://www.bedfordstmartins.com/online/cite5.html
•
Sciences & Technology :-
ACS (American Chemical Society)
Style - The ACS Style Guide: Citing and
Documenting Sources in Chemistry
http://www.lib.uwaterloo.ca/discipline/chem/acs_ref.html
- AMA Citation Style
http://www.liu.edu/cwis/cwp/library/workshop/citama.htm
IEEE (Institute of Electrical and
Electronics Engineers) Style - Handbook: Documentation IEEE Style
http://www.ecf.utoronto.ca/~writing/handbook-docum1b.html
- Electrical Engineering Citation
Style http://www.lehigh.edu/library/footnote/footee.html
NLM (National Library of Medicine)
Style
- NLM Style Guide
http://healthlinks.washington.edu/hsl/styleguides/nlm.html
Vancouver Style - Introduction to the Vancouver
Style http://www.sussex.ac.uk/library/infosuss/referencing/v_intro.shtml
- International Committee of Medical
Journal Editors Uniform Requirements
for Manuscripts Submitted to
Biomedical Journals: Sample
References http://www.nlm.nih.gov/bsd/uniform_requirements.html
• Social Sciences :-
AAA (American Antropological
Association) Style - Citations and Bibliographic Style
for Anthropology Papers
http://www.usd.edu/anth/handbook/bib.htm
APA (American Psychological
Association) Style - APA Style.org
http://www.apastyle.org/elecref.html
- Writer’s Handbook: APA Style
Documentation
http://www.lib.nus.edu.sg/lion/s/citeapa.html
Legal Style
- Legal Citation: Using and
Understanding Legal Abbreviations
http://library.queensu.ca/law/lederman/legalcit.htm
- Guide to legal style
http://www.lib.nus.edu.sg/lion/llb/citelaw.html
APSA (American Political Science
Association) Style - Writer’s Handbook: AOSA
Documentation
http://www.wisc.edu/writing/Handbook/DocAPSA.html
• Other - General information on
citing web documents
http://www.lib.berkeley.edu/TeachingLib/Guides/Internet/Style.html
- Harvard Style
http://www.lib.nus.edu.sg/lion/s/citeharv.html
7. Research/Thesis Grants
ทุนอุดหนุนการวิจัย เช่น
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย :
http://www.trf.or.th/
สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ :
http://www.nrct.net/index.php
กองทุนการวิจัย คณะวิศวกรรมศาสตร์
มหาวิทยาลัยขอนแก่น
http://www.en.kku.ac.th/th/index.php?option=content&task=view&id=624&Itemid=2
การให้บริการ Dissertation & Research
Clinics ในห้องสมุดขนาดใหญ่และมีกำลังคนมากนั้นสามารถทำได้อย่างเป็นรูปธรรมและจะเป็นตัวชี้วัดหนึ่งที่สนับ
สนุนการเป็นมหาวิทยาลัยวิจัยหรือหน่วยงานเพื่อการวิจัย
แต่ถ้าเป็นห้องสมุดขนาดเล็ก หรือ
ห้องสมุดเฉพาะทาง บุคลากรไม่มากนัก
บรรณารักษ์อาจจะทำเป็น
Profile
เก็บรวบรวมข้อมูล
เครื่องมือในการให้บริการตามสาขาวิชาที่หน่วยงานสังกัด
เพื่อที่จะนำเสนอได้ทันทีที่มีผู้ต้องการข้อมูลต่าง
ๆ ในการทำวิทยานิพนธ์หรือ
ทำวิจัย
จะช่วยให้ประหยัดเวลาและเพิ่มคุณค่าให้กับทรัพยากรที่มีอยู่โดยการนำเอามาใช้อย่างคุ้มค่า
และประการสุดท้ายที่สำคัญควรหมั่นแก้ไขปรับปรุงข้อมูล
ต่างๆอยู่เสมอ
เพราะสารสนเทศรอบตัวเรานั้นเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา
____________________________________________________________________________________________________________
Related information
Lee D. “Research consultations:
enhancing library research skills.”
Ref. Libr 2004;no.85 : 169-80. Cardwell C, Furlong K and O’Keeffe
J. “My librarian: personalized
research clinics and the academic
library.” Res & Strategies
2001;18:97-
111.
|
|
|
|
|
|