นิตยสารบรรณารักษ์ ปีที่ ๑ ฉบับที่ ๘ ตุลาคม ๒๕๕๑
จบบรรณารักษศาสตร์ มาจาก 2 ที่ ค่ะ จบปริญญาตรีจากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี และปริญญาโทจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สำหรับเหตุผลที่เลือกเรียนบรรณารักษ์ น่าจะเหมือน ๆ กับอีกหลาย ๆ คนที่เลือกเรียนทางด้านนี้ คือ ชอบอ่านหนังสือ โดยเฉพาะตัวเอง เลือกเรียนโดยที่ ไม่รู้เลยว่าบรรณารักษ์จะต้องทำงานอะไรบ้าง นอกจากตามที่เราเห็นในฐานะผู้ใช้ห้องสมุด ว่า บรรณารักษ์นั่งทำงานอยู่ในที่ที่มีหนังสือเยอะ ๆ ก็เลยคิดว่า น่าจะมีหนังสือให้เลือกอ่านได้มากกว่าคนอื่น เมื่อเรียนจบมาทำงานเป็นบรรณารักษ์แล้วก็มีความสุขกับอาชีพนี้ค่ะ จากที่เคยแต่เลือกหนังสือให้ตัวเองอ่าน ก็มีโอกาสได้เลือกหนังสือดี ๆ ให้ผู้อื่นอ่านด้วย เมื่อต้องเป็นบรรณารักษ์ในห้องสมุดเฉพาะ สาขาวิชาใดวิชาหนึ่ง ถ้าเราไม่ได้เรียนมาในสาขาวิชานั้นโดยตรง การหาความรู้เพิ่มเติมในเนื้อหาวิชาที่เกี่ยว ข้องเป็นเรื่องจำเป็นค่ะ ไม่อย่างนั้นเราจะให้บริการผู้ใช้ไม่ได้ ทั้งในเรื่องของการเลือกหนังสือเข้าห้องสมุด การบริการช่วยค้นคว้า แม้แต่ในการบริการยืม- คืน ที่ผู้ใช้บริการมักจะมาสอบถามหาหนังสือเล่มนั้น เล่มนี้ ถ้าไม่รู้ไว้บ้างก็เหมือนการคุยกันคนละภาษา สำหรับที่ธนาคารแห่งประเทศไทยหรือที่คนทั่วไปรู้จักในชื่อ แบงก์ชาติ ที่ตัวเองทำงานอยู่นี้ เป็นองค์กรที่ให้ความสำคัญกับการพัฒนาบุคลากรมาก แบงก์ ชาติมีสถาบันฝึกอบรมของตัวเองไว้ฝึกอบรมและพัฒนาความรู้พื้นฐานที่จำเป็นของพนักงานทุกคน เช่น การอ่าน การเขียน การคิดเชิงวิเคราะห์-เชิงสร้าง สรรค์ การตัดสินใจ ธรรมาภิบาล ต่าง ๆ เหล่านี้เป็นต้น รวมทั้งความรู้เกี่ยวกับงานของธนาคารแห่งประเทศไทย ทำให้เราได้รู้และเข้าใจงานและบทบาท หน้าที่ขององค์กร รวมถึงงานของฝ่ายงานต่าง ๆ ในองค์กร ทำให้เราสามารถจัดหาหนังสือหรือข้อมูลมาให้บริการได้ตรงกับความต้องการของพนักงานใน องค์กร ซึ่งเป็นผู้ใช้บริการหลักของห้องสมุด นอกจากนั้น ในส่วนของห้องสมุด ก็มีการพัฒนาความรู้บรรณารักษ์ด้วยการเชิญเศรษฐกรของแบงก์ชาติมาบรรยายความรู้ด้านเศรษฐศาสตร์ให้ฟัง หรือเมื่อ ฝ่ายงานอื่นของแบงก์ชาติมีการจัดอบรมหรือบรรยายภายใน ก็จะส่งบรรณารักษ์ไปร่วมฟังด้วย สำหรับตัวเอง เนื่องจากเห็นว่าเรื่องของเศรษฐกิจ การเงิน การธนาคาร เป็นเรื่องที่มีเหตุการณ์ ที่เกี่ยวข้องต่าง ๆ เกิดขึ้นเป็นรายวัน ก็จะหาความรู้เพิ่มเติม ด้วยการติดตามอ่านข่าวสารทั้งของไทยและต่างประเทศ หรือพูดคุยสอบถามจากผู้ใช้บริการที่เป็นผู้ทำงานเกี่ยวข้องอยู่กับเรื่องนั้น ๆ ซึ่งทำให้เราบริการ ข้อมูลผู้ใช้ได้อย่างทันเหตุการณ์ และทำให้รู้ศัพท์เฉพาะในสาขาวิชานี้มากขึ้นด้วย ความเป็นหอสมุดและจดหมายเหตุทำให้มีรูปแบบการปฎิบัติงานบริการที่แตกต่างหรือเหมือนกับห้องสมุดอื่นๆอย่างไรบ้าง ชื่อเต็ม ๆ ของหน่วยงานที่ตัวเองทำงานอยู่ คือ หอสมุดและจดหมายเหตุ ธนาคารแห่งประเทศไทย หน่วยงานนี้มีงานหลักในความรับผิดชอบอยู่ 3 งาน คือ งานห้องสมุด งานหอจดหมายเหตุ และงานบริหารเอกสาร ทั้ง 3 งาน แบ่งทีมงานรับผิดชอบแยกกันไป และไม่ได้อยู่รวมในอาคารเดียวกัน ใน 3 งานนี้ งานห้องสมุด และงานหอจดหมายเหตุ จะมีลักษณะใกล้เคียงกันคือ มีกระบวนการทำงานลักษณะเดียวกัน ซึ่งประกอบด้วย การคัดเลือก-จัดหา การจัดการ และการเผยแพร่หรือให้บริการ แต่มีความต่างที่ตัวทรัพยากรและวิธีการจัดการ ก็คือ เอกสารจดหมายเหตุ ต้องการการดูแลด้วยเทคนิคเฉพาะที่ ละเอียดอ่อนกว่าทรัพยากรในห้องสมุด และมีการให้บริการที่ต้องจำกัดสิทธิการใช้ตามความสำคัญของเอกสารหรือตามกฎหมาย โดยเฉพาะเอกสาร จดหมายเหตุของธนาคารแห่งประเทศไทยที่ถือเป็นเอกสารที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์การเงิน การธนาคารของประเทศ สำหรับงานบริหารเอกสาร เป็นงานที่ค่อนข้างแตกต่างจาก 2 งานแรก งานนี้เป็นการจัดบริหารจัดการเอกสารของทุกฝ่ายงานในธนาคารแห่งประเทศไทย อย่างครบวงจร โดยควบคุมเอกสารตั้งแต่แรกสร้างจนถึงพ้นระยะใช้งาน ทั้งเอกสารที่เป็นกระดาษและอิเล็กทรอนิกส์ สิ่งที่ต้องดำเนินการ เช่น การกำหนด หมวดหมู่และอายุการเก็บเอกสาร การจัดเก็บ-ค้นคืนเอกสารที่ยังไม่พ้นระยะใช้งาน การดูแลศูนย์เอกสารซึ่งเป็นที่รับฝากเอกสารของฝ่ายต่าง ๆ การส่ง เอกสารที่ครบอายุไปทำลาย เป็นต้น แม้ว่าผู้ปฏิบัติงานในแต่ละงานจะปฏิบัติงานแยกกันตามการแบ่งความรับผิดชอบ แต่ก็ต้องเรียนรู้งานระหว่างกันไว้ด้วยเหมือนกันค่ะ เพราะจะต้องมีการโยก ย้ายสับเปลี่ยนหน้าที่กันตามนโยบายการพัฒนาบุคลากรขององค์กร โดยจะมีการจัดกิจกรรมให้แต่ละงานได้บรรยายความคืบหน้าการดำเนินงานให้ บุคลากรได้ร่วมรับฟังกันบ่อย ๆ ค่ะ ผู้ที่เข้ามาทำงานที่หอสมุดและจดหมายเหตุ จะจบบรรณารักษศาสตร์ก็ได้ หรือเป็นนักเอกสารสนเทศก็ได้ ที่สำคัญต้องรู้ภาษาอังกฤษพอสมควร เพราะต้องทำงานกับข้อมูลภาษาอังกฤษเป็นส่วนใหญ่ค่ะ งานบริการยืม-คืนระหว่างห้องสมุด ห้องสมุดแบงก์ชาติมีฐานะเป็นศูนย์ประสานงานสารนิเทศสาขาเศรษฐศาสตร์ ในระบบสารนิเทศทางวิชาการแห่งชาติ (ศปศ.) ด้วย การยืม-คืนระหว่างห้องสมุด ส่วนใหญ่ก็จะใช้บริการกันอยู่ในกลุ่มสมาชิกในเครือข่าย ศปศ. ค่ะ เช่น ห้องสมุดคณะเศรษฐศาสตร์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรม ศาสตร์ และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ศูนย์สนเทศและหอสมุด มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิต ห้องสมุดสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง ฯลฯ อยากทราบรายชื่อเพิ่มเติมเปิดดูได้ที่ Web Site ธนาคารแห่งประเทศไทย www.bot.or.th ใน หน้า “หอสมุดและจดหมายเหตุ” ค่ะ คำแนะนำสำหรับบรรณารักษ์ที่สนใจอยากทำงานห้องสมุดที่หอสมุดและจดหมายเหตุ ผู้สนใจร่วมงานกับห้องสมุดแบงก์ชาติ ติดตามได้จาก Web Site ธนาคารแห่งประเทศไทย ในหน้า “สมัครงาน ฝึกงานและทุน” ค่ะ สำหรับน้อง ๆ นักศึกษา ลองไปฝึกงานกันดูก่อนก็ได้ ในปี 2552 ห้องสมุดรับนักศึกษาฝึกงานช่วงปิดเทอมใหญ่จำนวน 2 คนค่ะ ตอนนี้กำลังเปิดรับสมัครอยู่ น้อง ๆ ที่สนใจสามารถ ดูเงื่อนไขและวิธีการสมัครได้จาก Web Site ของธนาคารแห่งประเทศไทยเช่นเดียวกันค่ะ ความภูมิใจในวิชาชีพบรรณารักษ์ หนังสือเล่มเล็ก ๆ หรือข้อมูลชิ้นเล็ก ๆ ที่เราเลือกเฟ้นตามหลักวิชาชีพของเราและหยิบยื่นให้ผู้ใช้บริการ อาจจะมีส่วนร่วมสร้างคนดีหรือผลงานที่ยิ่งใหญ่ให้ แก่สังคม
LibrarianMagazine.com