เพิ่มเสน่ห์ให้ห้องสมุดด้วย ..... กลิ่นกาแฟหอมกรุ่น เรื่องโดย คุณสุมิตรา จิระวุฒินันท์ ภาพประกอบฝ่ายโสตทัศนศึกษา สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ___________________________________________________________

เมื่อหลับตานึกภาพ “ห้องสมุด” เราคงจะคุ้นเคยกับความเงียบสงบ ของห้องสี่เหลี่ยมที่มีการจัดวางหนังสืออย่างเป็นระเบียบเต็มไปหมด และมีกฎข้อหนึ่งที่สำคัญคือ “ห้ามนำอาหารหรือขนมเข้ามารับประทาน” เมื่อโลกเปลี่ยน ความคิดคนก็เปลี่ยน บรรณารักษ์ต้องปรับตัวเรียนรู้การเข้าถึงลูกค้าและการสร้างภาพลักษณ์ใหม่ มาวันนี้ภาพเหล่านั้นได้ถูกทดแทนด้วยสภาพแวดล้อมที่สร้างสรรค์ บรรยากาศที่มีสีสันสดใส มีความคิดใหม่ๆ เพื่อรองรับความต้องการเรียนรู้อย่างมีสไตล์ ของคนรุ่นใหม่หลายๆรูปแบบ และสถานที่แห่งหนึ่งที่ผู้เขียนขอแนะนำคือ มุมกาแฟ (Library Cafe) ชั้น 2 สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

บริการนี้เกิดขึ้นจากแนวคิด ของ  รศ.ดร.สมาน ลอยฟ้า ผู้อำนวยการสำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ผู้จุดประกายความคิดทันสมัย แปลกใหม่ และ มีส่วนสำคัญอย่างยิ่งในการสนับสนุนโครงการนี้จนสำเร็จ และ สามารถเปิดให้บริการมุมกาแฟในห้องสมุดได้ตั้งแต่ปีพ.ศ. 2549 เป็นต้นมา

“นอกจากการสร้างความพอใจในบริการหลักแล้ว ห้องสมุดควรมีบริการเสริมให้ลูกค้าพอใจยิ่งขึ้น ด้วยกิจกรรมประเภทการพักผ่อนและความบันเทิง”

โครงการนี้จึงเกิดขึ้น และ ร้านกาแฟและเครื่องดื่ม ที่ได้รับคัดเลือกให้มาเปิดบริการในห้องสมุดก็ คือ ร้าน “ระเบียงสบาย” ซึ่งเป็นร้านกาแฟที่สามารถจัดตกแต่งเอาใจคนวัยเรียน ด้วยสีสันสดใส เลือกอุปกรณ์ให้เข้ากับกลุ่มเป้าหมาย นอกจากบริการกาแฟที่หอมกรุ่นแล้ว ร้านยังมีบริการเครื่องดื่มประเภทเบาๆ ให้บริการ มีไอศกรีม พร้อมหลากหลายอาหารว่างและขนมขบเคี้ยวรสชาติดี เช่น ขนมเค้ก คุกกี้ แซนวิช ฮอทด๊อก แทบจะรับ
ประทานอิ่มแทนอาหารได้เลยทีเดียว

การมีร้านเครื่องดื่ม และขนมขบเคี้ยวไว้ภายในห้องสมุดเป็นบรรยากาศใหม่ที่จูงใจลูกค้า ด้วยสภาพแวดล้อมที่สร้างสรรค์ มีที่นั่งส่วนตัวสำหรับการสนทนาระหว่างเพื่อน ให้ความรู้สึกเป็นสุข และผ่อนคลาย เหมือนอ่านหนังสือที่บ้านหรือร้านหนังสือ รวมทั้งเป็นที่พบปะพูดคุยในกลุ่มวัยรุ่นวัยเรียน เป็นชีวิตชีวาที่หลุดออกจากกรอบเดิมๆ ของห้องสมุด

แล้วเราจะเริ่มต้นอย่างไรดีถ้าอยากจะมีบริการนี้ไว้ภายในห้องสมุด ผู้เขียนขอแสดงความคิดเห็นในการให้บริการมุมกาแฟภายในห้องสมุดคร่าวๆ ดังนี้

ขั้นแรก ต้องสำรวจตัวเองเสียก่อนว่า เราต้องการมุมกาแฟเพื่ออะไร มีความสำคัญต่อการให้บริการห้องสมุดหรือไม่ สิ่งที่จะเกิดมีผลดี-ผลเสียอย่างไร เรามีความพร้อมหรือไม่ ความคาดหวังเราคืออะไร

ขั้นที่สอง ฟังเสียงลูกค้าก็คือ ผู้ใช้บริการว่าเขาต้องการบริการนี้หรือไม่ทั้งที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วย เหตุผลของลูกค้าจะเป็นข้อมูลที่ดีในการตัดสินใจ และควรจะต้องรู้ต่อไปด้วยว่า ลูกค้าต้องการให้เราสร้างความสุขกับบริการนี้ด้วยรูปแบบใด เพื่อจะได้นำมากำหนดรายละเอียดการดำเนินงาน เช่น สถานที่ควรอยู่ในพื้นที่ใด การจัดวาง ประเภทเครื่องดื่ม ขนมขบเคี้ยว อาหารว่าง การตกแต่ง รวมถึงรูปแบบการบริการ ข้อมูลเหล่านี้จะกลายเป็นเครื่องมือในการสร้างความสำเร็จของบริการมุมกาแฟต่อไป

ขั้นที่สาม ห้องสมุดต้องพิจารณาว่าจะทำเองหรือจะให้บุคคลภายนอกมาดำเนินงาน เป็นการประเมินทางเลือกในการดำเนินกิจการว่าควรใช้วิธีการใดเป็นวิธีที่ดีและเหมาะสมที่สุด โดยมองความพร้อมและผลตอบรับที่จะเกิดขึ้น

จากนั้นก็มาถึงขั้นตอนการดำเนินงาน โดยใช้ข้อมูลจากลูกค้ามากำหนดเป็นขอบเขตและรายละเอียดการดำเนินงาน เช่น การเลือกพื้นที่ ขนาดของร้าน การกำหนดรายละเอียดร้าน การตกแต่ง การบริการ เป็นต้น ซึ่งอาจต้องขอคำปรึกษาจากสถาปนิก และ เจ้าของร้านกาแฟ เพิ่มเติมเพื่อให้ทุกรายละเอียดมีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น

แล้วเราก็จะได้มุมกาแฟและเครื่องดื่มที่มาจากเสียงของลูกค้า อาจจะเป็นร้านเล็กๆ ประเภททรีอินวัน บริการตัวเอง หรือร้านที่มีมาตรฐาน มีพนักงานบริการ ไว้เป็นอีกทางเลือกหนึ่งของผู้ใช้บริการห้องสมุด

สำหรับมุมกาแฟ สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้รับการตอบรับจากผู้ใช้บริการดีมาก จะปรากฏภาพลูกค้าแวะเวียนมาพักผ่อนในอิริยาบถสบายๆ บริเวณร้านอยู่เสมอ จึงเป็นความสำเร็จทั้งของหน่วยงานและร้านระเบียงสบาย สิ่งที่น่าชื่นชมอีกอย่างคือ พื้นที่ส่วนนี้แม้อยู่ในห้องสมุด แต่ก็เป็นพื้นที่เฉพาะที่เข้าใจธรรมชาติผู้ใช้ จึงเป็นจุดที่ไม่รบกวนผู้ใช้บริการอื่นๆ มองเห็นได้ง่าย เลือกออกแบบและจัดที่นั่งสบายๆ เป็นส่วนตัว มีเสียงเพลงคลอเบาๆ เป็นมุมพักผ่อน ให้ความรู้สึกดีๆ ผ่อนคลายอิริยาบถในช่วงเวลาหนึ่งของการเคร่งเครียดกับงาน สร้างความประทับใจใหม่ๆ กับผู้ใช้บริการ และ อาจกลายเป็นจุดนัดพบ (Meeting Point) ที่เป็นนัดสำคัญสำหรับใครบางคนได้อีกด้วย.......เป็นเสน่ห์ใหม่ๆ ของห้องสมุด




*************************************************************************


ขอขอบคุณเจ้าหน้าฝ่ายโสตทัศนศึกษา สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
เอื้อเฟื้อภาพถ่ายประกอบ